ਪੰਜਾਬੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ

"ਮੰਮੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ ਪਾਉਣੀ ਹੈ!" ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਨੂੰ। ਦੱਸ-ਗਿਆਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੋਵਾਂਗੀ ਉਦੋਂ ਮੈਂ, ਜੱਦ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ ਪਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਚਮਚਮਾਂਦੀ ਹੋਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੇਨ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਲਲਚਾ ਗਿਆ। ਦਿਨ ਰਾਤ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਦੀ ਜਾਨ ਖਾ ਗਈ ਬਈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬਸ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ ਲੈ ਦਿਓ, ਫੇਰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮੰਗਾਂਗੀ। ਪਰ ਮੰਮੀ ਮੇਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਲੀਲ ਇਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਛੋਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਚੇਨ ਪਾ ਕੇ ਘੁੰਮਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਖਿੱਝਦੀ ਹੋਈ ਦਾਦੀ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। "ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕੁੜੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਦੱਸੋ!" ਦਾਦੀ ਮੇਰਾ ਰੋਣਾ-ਬਿਲਖਣਾ ਸੁਣ ਕੇ ਘਬਰਾ ਗਈ। "ਦਾਦੀ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ ਪਾਉਣੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਕੋਲ ਵੀ ਹੈਗੀ ਹੈ, ਚਮਚਮਾਂਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ 😍।" ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸੋਚੀ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਅੱਗੇ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਉਦੋਂ ਦਾਦੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ ਥੱਲੇ ਪਏ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਦੂਕ ਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਸੀ। ਨਾਨੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ...

ਨਹੀਂ ਜੀ, ਇਹ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮਾਨ ਬੰਨ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀਆਂ ਸਨ। ਹੋਸਟਲ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਾਸਤੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਪਰੋਂ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢਿਆ ਸੀ। ਘੰਟਾ ਭਰ ਬੱਸ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇੱਕ  ਬੁੱਢੀ ਜਿਹੀ ਬੱਸ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਜੋਤੀ ਝੱਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਘਰ ਜਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਸੀਂ ਐਨੇ ਉਤਾਵਲੇ ਸਾਂ ਕਿ ਬੱਸ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਸੋਚਿਆ ਕੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਇਹ ਢਿੱਲੀ ਬੱਸ ਕਿੱਦਾਂ ਤੈਅ ਕਰੂਗੀ। ਖ਼ੈਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਰੱਬ ਹੀ ਵਾਲੀ ਸੀ ਸਾਡਾ। ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਘੁਮਾਈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ 10-12 ਬੰਦੇ ਹੋਰ ਬੈਠੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਐਨੀ ਜਲਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸਫ਼ਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ। ਬੱਸ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕਦੋਂ ਦੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੱਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਲਗਦੀ। 40-50 ਮੀਲ ਦੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਸਾਂ ਸਾਡੀ 3 ਮੀਲ ਦੀ ਸਪੀਡ ਵਾਲੀ ਬੱਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਸਨ। ਘਿਸਟ ਘਿਸਟ...

ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਘਰ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਦੋ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਆਉਣ ਵਿੱਚ। ਪਟਾਖਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦਾਰੀ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਬੈਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਬਾਪੂਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੀ ਲਕੋਣਾ, ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਉਹ ਲਿਸਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਲੋਜਿਕ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਨਾ ਖਰੀਦੀਆਂ ਤਾਂ ਦੀਵਾਲੀ ਕਾਹਦੀ? ਨਾ ਪਟਾਖੇ, ਨਾ ਦੋਸਤ, ਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੈਰ, ਬਾਪੂਜੀ ਦੀ ਤਾਂ ਬੱਚਤ ਹੀ ਬੱਚਤ ਹੋ ਗਈ। ਤੇ ਵਿਚੋਂ ਦੀਵਾਲੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ!! ਮੇਰਾ ਲੋਜੀਕ ਬੇਬੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕੁਝ ਸਮਝ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। " ਚੱਲ ਪ੍ਰੀਤੋ ਲੰਬੜਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਮਿਠਾਈ ਦੇ ਆਈਏ!" ਮਾਤਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ। "ਨਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਸੁੱਖੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ।" ਲੰਬੜਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਖੜੋ ਕੇ ਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੂੰ ਘੂਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਦੀ, ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰਾ ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਬੇਬੇ ਨੇ ਬਾਪੂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ। "ਧੀਏ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਲੰਬੜਦਾਰਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਬਹਾਨੇ ਸਿਰ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੇ ਹਾਂ।" ਬਾਪੂ ਮਜ਼ਾਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੀ ਕਰਦਾ ਲ...

ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਰਿਚਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਸ ਬੈਡ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਬਨਾਉਣ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਨੀਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਚਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਕੱਪ ਮਨੀਸ਼ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਰਿਚਾ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਸੋਫੇ ਤੇ ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਈ। "ਕੀ ਹੋਇਆ ਰਿਚਾ, ਤਬੀਅਤ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ?" ਮਨੀਸ਼ ਰਿਚਾ ਨੂੰ ਨਿਢਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਥੋੜੀ ਨਾ-ਨੁੱਕਰ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅੰਤ ਰਿਚਾ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਫੁੱਟ ਪਿਆ। "ਪਰਸੋਂ ਦੀਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਫਾਈਆਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਓਧਰ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਬੌਸ ਓਵਰਟਾਈਮ ਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਖੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਾਂਗੀ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ? ਬੱਚੇ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਗੇ ਕਿ ਮੰਮੀ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਕਪੜੇ, ਸਜਾਵਟ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਕਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਅਸੀਂ!" ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਰਿਚਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ। ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ ਮਨੀਸ਼ ਰਿਚਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਰੋਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਚਾ ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਭਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਿਚਾ, ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਤੇ ਵਾਧੂ ਕੰਮ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਪਵੇ ਪਰ ਉਸਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਤਾਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਝਾੜੂ ਪੋਚਾ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ!! ਔਰਤ ਘਰ-ਬਾਹਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਜੋ ਮਨ ਵ...

 ਕੋਮਲ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਬੇਂਗਲੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਪੈਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਤੋਂ ਘਰ ਸਜਾਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਕੋਮਲ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਉਸਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲਣਾ ਉਸਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਪਤੀਦੇਵ ਦਫਤਰ। ਕੋਮਲ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਨਬੇੜ ਕੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ। ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਜਨਬੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ-ਜੁਲਣਾ ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਹਾਣ ਦੇ ਜੁਆਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਲੈਂਦੇ। ਪਤਿਦੇਵ ਦੇ ਦਫਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਬਹੁਤ ਸਨ, ਦਿਲ ਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ। ਕੋਮਲ ਇੱਕਲੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਫਲੈਟ ਦੀ ਬਾਲਕਨੀ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖਦੀ। ਜਿਸ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆ ਕੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਝਲਕੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।  ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਨਿਕਲ ਗਏ।  ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਆਇਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੁਲਾਲ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ...

"ਗੁੱਡੋ! ਵੀਰ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਤਾਂ ਫੜਾ ਜ਼ਰਾ!" "ਆਪੇ ਆ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਫੜਾਵਾਂ?" ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਗੁੱਡੋ ਤੁਣਕ ਕੇ ਬੋਲੀ। ਅੰਮੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਆਟੇ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁੱਡੋ ਦੇ ਕੰਨ ਖਿੱਚ ਦਿੱਤੇ।  "ਵੀਰ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਫੜਾਣ ਲੱਗੇ ਤੇਰੀ ਜਾਣ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਭਾਂਵੇ ਪਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲੱਗੀ ਰਹੇਂ।" ਗੁੱਡੋ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਵੀਰ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇਣ ਚਲੀ ਗਈ।  "ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਓਹ ਤਾਂ ਰੋਟੀ-ਪਾਣੀ ਖਾ ਕੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੌਂ ਜਾਊਗਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਟਰਗਸ਼ਤੀ ਕਰੂਗਾ। ਅੰਮੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਖੇ ਕੁੜੀਆਂ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰਾ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ। ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਬਾਪੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਸਿਲਾਈ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰ ਲਈਂ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਮ ਆਵੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਿਲਾਈ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ! ਨਾਲੇ ਵਿਆਹ ਐਨੀ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਮੈਂ। ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਆਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਦੋ ਨਿਆਣੇ ਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗ਼ੀ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆ...

ਨੱਕੋ ਨੱਕ ਭਰੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਪਤੀਲੇ ਨੂੰ ਗੈਸ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਾਹ ਧਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਟੀਰੀਓ ਤੇ ਗਾਣੇ ਲਾ ਲਏ ਅਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ," ਚਲੋ ਬਰੁਸ਼ ਕਰਕੇ ਆਓ, ਮੈਂ ਚਾਹ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਸਮੀਰ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਮਲਦੇ ਹੋਏ ਘੜੀ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਨੌਂ ਵੱਜੇ ਸਨ। ਸਟੀਰੀਓ ਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗਾਣਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ,"ਯੇਹ ਤੇਰਾ ਘਰ ਯੇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ, ਯੇਹ ਘਰ ਬਹੁਤ ਹਸੀਨ ਹੈ...!" ਚਾਹ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਘੁੱਟ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ," ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਨਾ ਅੱਜ ਮੰਮੀ ਪਾਪਾ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਣ ਇੱਥੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਘਰ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਵੇਖਣਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ?" ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਘੁਮਾਈ,"ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਤਾਂ ਹੈ। ਨਾਲ਼ੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਆਏਗੀ ਤਾਂ ਸਫਾਈ ਆਪੇ ਹੋ ਜਾਏਗੀ!" ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਗਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਰ ਮਿਲਾਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੀਆ ਅਤੇ ਸਮੀਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੀਵਾਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋਨੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮੀਰ ਦੇ ਮਾਪੇ ਫ਼ਗਵਾੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਸਮੀਰ ਦੇ ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਨੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਆਉਣਾ ਸੀ। "ਵੇਖ ਸੋਨੀਆ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਾਫ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਘਰ ਬਿਲਕੁਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੰਮੀ ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਛੇਤੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਓ!...